ศิลปะและความเชื่อ

พุทธศิลป์ที่รุ่งเรือง ศิลปะอยุธยามีความหลากหลาย ตั้งแต่พระปรางค์ทรงขอม (ยุคต้น) ไปจนถึงเจดีย์ทรงระฆังแบบลังกา (ยุคกลาง) และงานประดับมุกหรือตู้ลายรดน้ำที่ประณีตในยุคปลาย

นับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทเป็นรากฐานสำคัญ มีวัดสำคัญมากมาย เช่น วัดพระศรีสรรเพชญ์ ซึ่งเป็นวัดในพระราชวังหลวงที่ไม่มีพระสงฆ์จำพรรษา ควบคู่ไปกับความเชื่อเรื่องพราหมณ์-ฮินดู และศรัทธาเรื่องบรรพบุรุษ

ยุคแรกนิยมสร้าง "พระปรางค์" ตามแบบเขมร (เช่น วัดพุทไธศวรรย์) ยุคกลางและปลายเปลี่ยนมานิยม "เจดีย์ทรงระฆัง" หรือเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสอง

มีความรุ่งเรืองมาก เช่น ลิลิตโองการแช่งน้ำ มหาชาติคำหลวง และ จินดามณี (แบบเรียนเล่มแรกของไทย) ในสมัยพระนารายณ์มหาราช