การเมืองการปกครอง

"สมบูรณาญาสิทธิราชย์" พระมหากษัตริย์มีอำนาจสูงสุด (สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช)

• เน้น รวมศูนย์อำนาจ เพื่อรวบรวมบ้านเมืองที่แตกแยกหลังเสียกรุง

• ใช้ระบบขุนนางและการปกครองหัวเมืองแบบอยุธยา แต่ยังไม่เป็นระเบียบตายตัว

• มีการปราบ “ก๊กต่าง ๆ” และแต่งตั้งเจ้าเมืองเพื่อควบคุมหัวเมือง

โครงสร้างคล้ายสมัยอยุธยา แบ่งเป็นชนชั้น ได้แก่

1. พระมหากษัตริย์

2. ขุนนาง/เจ้านาย

3. ไพร่ (ชายฉกรรจ์ ต้องรับราชการ)

4. ทาส

มีระบบ ไพร่หลวง–ไพร่สม ใช้แรงงานในการทหารและการผลิต

สังคมอยู่ในช่วงฟื้นฟู ผู้คนบางส่วนถูกกวาดต้อนจากหัวเมืองต่าง ๆ เข้ามาเพิ่มกำลังคน

• รวบรวมแผ่นดิน ปราบก๊กต่าง ๆ ให้กลับมาเป็นอันหนึ่งอันเดียว

• ฟื้นฟูเศรษฐกิจ ส่งเสริมเกษตรกรรมและการค้ากับจีน

• ฟื้นฟูศาสนา บูรณะวัดวา แต่งตั้งพระสงฆ์ และอัญเชิญพระแก้วมรกต

• จัดระเบียบกำลังคน ฟื้นระบบไพร่ เพื่อใช้ในการทหารและพัฒนาเมือง

• เสริมความมั่นคงทางทหาร รับมือศึกพม่าและขยายอำนาจไปยังหัวเมืองสำคัญ