การเมืองการปกครอง
กรุงธนบุรี (พ.ศ. 2310 - 2325)
กรุงธนบุรี (พ.ศ. 2310 - 2325)
"สมบูรณาญาสิทธิราชย์" พระมหากษัตริย์มีอำนาจสูงสุด (สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช)
เน้น รวมศูนย์อำนาจ เพื่อรวบรวมบ้านเมืองที่แตกแยกหลังเสียกรุง
ใช้ระบบขุนนางและการปกครองหัวเมืองแบบอยุธยา แต่ยังไม่เป็นระเบียบตายตัว
มีการปราบ “ก๊กต่าง ๆ” และแต่งตั้งเจ้าเมืองเพื่อควบคุมหัวเมือง
โครงสร้างคล้ายสมัยอยุธยา แบ่งเป็นชนชั้น ได้แก่
พระมหากษัตริย์
ขุนนาง/เจ้านาย
ไพร่ (ชายฉกรรจ์ ต้องรับราชการ)
ทาส
มีระบบ ไพร่หลวง–ไพร่สม ใช้แรงงานในการทหารและการผลิต
สังคมอยู่ในช่วงฟื้นฟู ผู้คนบางส่วนถูกกวาดต้อนจากหัวเมืองต่าง ๆ เข้ามาเพิ่มกำลังคน
รวบรวมแผ่นดิน ปราบก๊กต่าง ๆ ให้กลับมาเป็นอันหนึ่งอันเดียว
ฟื้นฟูเศรษฐกิจ ส่งเสริมเกษตรกรรมและการค้ากับจีน
ฟื้นฟูศาสนา บูรณะวัดวา แต่งตั้งพระสงฆ์ และอัญเชิญพระแก้วมรกต
จัดระเบียบกำลังคน ฟื้นระบบไพร่ เพื่อใช้ในการทหารและพัฒนาเมือง
เสริมความมั่นคงทางทหาร รับมือศึกพม่าและขยายอำนาจไปยังหัวเมืองสำคัญ
กรุงธนบุรีเป็นยุคที่เน้น “รวบรวม ฟื้นฟู และสร้างความมั่นคง” ทั้งด้านการปกครอง สังคม และประเทศ หลังความเสียหายจากการเสียกรุงอยุธยา โดยมีพระเจ้าตากสินเป็นศูนย์กลางอำนาจ