เศรษฐกิจ

ด้วยทำเลที่ตั้งใกล้ทะเล อยุธยาจึงกลายเป็นศูนย์กลางการค้าระหว่างตะวันออกและตะวันตกที่เชื่อมโยงระหว่างจีน อินเดีย และยุโรป มีการติดต่อกับชาวโปรตุเกส ฮอลันดา ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น

พระคลังสินค้า เป็นหน่วยงานผูกขาดการค้ากับต่างประเทศ ราษฎรต้องขายสินค้าผ่านพระคลังเท่านั้น สินค้าส่งออกสำคัญคือ ข้าว หนังกวาง ไม้กฤษณา และเครื่องเทศ ทำให้ราชสำนักมีความมั่งคั่งมหาศาล จนได้รับการขนานนามว่าเป็น "เวนิสแห่งตะวันออก"

เป็นรากฐานสำคัญ โดยเฉพาะการปลูกข้าวเพื่อบริโภคและส่งออก

มี 4 ประเภทหลัก คือ 

• จังกอบ ภาษีผ่านด่าน ได้แก่ จังกอบสินค้า และจังกอบปากเรือ

• อากร ภาษีที่เก็บจากราษฎร ได้แก่ อากรค่านา อากรสมพัตสร อากรศุลกากร อากรสวน อากรตลาด อากรค่าน้ำ อากรบ่อนเบี้ย อากรสุราในสมัยพระนารายณ์มหาราชได้เปลี่ยนจากเก็บผลผลิตเป็นเงินแทน

• ส่วย เงินหรือสิ่งของที่ส่งให้ราชสำนัก เช่น ส่วยแรงงาน บรรณาการ

• ฤชา ค่าธรรมเนียมที่เก็บจากราษฎรในกิจการที่ทางราชการจัดการให้