อาณาจักรสุโขทัย

เริ่มจากการรวมตัวของชุมชนไทยในลุ่มแม่น้ำยมและลุ่มแม่น้ำน่าน โดยมีเมืองสำคัญคือเมืองสุโขทัยและเมืองศรีสัชนาลัย

พ่อขุนบางกลางหาว (เจ้าเมืองบางยาง) และพ่อขุนผาเมือง (เจ้าเมืองราด) ได้ร่วมกันยกกองทัพขับไล่ "ขอมสบาดโขลญลำพง" ผู้นำเขมรที่ครอบครองสุโขทัยอยู่ในขณะนั้น

หลังชัยชนะ ได้สถาปนากรุงสุโขทัยเป็นราชธานี สถาปนาพ่อขุนบางกลางหาวขึ้นเป็นปฐมกษัตริย์ ทรงพระนามว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์  แห่งราชวงศ์พระร่วง เมื่อประมาณ พ.ศ. 1792

ทิศเหนือ แพร่ น่าน ปัว

ทิศใต้ แหลมมลายู

ทิศตะวันออก ฝั่งลําน้ําโขง เวียงจันทร์

ทิศตะวันตก หงสาวดี ทวาย ตะนาวศรี

ทิศเหนือ เมืองศรีสัชนาลัย

ทิศใต้ เมืองพระบาง (นครสววรค์)

ทิศตะวันออก เมืองสองแคว (พิษณุโลก)

ทิศตะวันตก เมืองชากังราว (กําแพงเพชร)